Home > من و جامعه > معضل مصرف زدگی در ایران

معضل مصرف زدگی در ایران

 

«… در این اواخر به ویژه با تغییر الگوهای مصرفی، دارایی های کلانی از محل واردات و مستغلات انباشته شده است. ایرانیان بخشی از درآمدهای خود را به داراییهای واردات تجملی، ساخت ویلاها، خرید و فروش زمین و سفرهای اروپایی اختصاص می دهند…..»

 

(متن بالا بخشی از گزارش کارشناسان دانشگاه هاروارد در نیمه  دوم دهه ۱۳۳۰است که به منظور ارائه  راهکارهایی برای توسعه اقتصادی به ایران سفر کردند و گزارش کاملی از مشکلاتی که اقتصاد ایران با آن دست و پنجه نرم می کرد را ارائه دادند)

  • مصرف نان در ایران ۶ برابر مصرف جهانی است !!! مصرف آب در ایران ۲ برابر میانگین جهانی است.!!! مصرف برق در ایران ۳ برابر میانگین جهانی است.!! !مصرف بنزین در ایران ۶ برابر میانگین جهانی است.!!! مصرف گاز در ایران ۳ برابر میانگین جهانی است!!! زمان مکالمه با تلفن در ایران ۴ برابر میانگین جهانی است!!!.و….

متاسفانه اگر بخواهیم به آمارها بپردازیم باید به این مسئله دردناک اعتراف کنیم که آمار تکان دهنده از مصرف اقلام مختلف در ایران بسیار تکان دهنده است و نویسنده به منظور جلب توجه خوانندگان عزیز اشاره ای گذرا به این امر داشت، پس به همین چند قلم نوشته شده در بالا بسنده می کند.

اگر با نگاهی پرسشگرانه و کنجکاوانه به اطرافمان نگاهی بیندازیم متوجه مصرف بی رویه در کشور خواهیم شد. مصرف بی رویه ای که کارش از مصرف گرایی گذشته و به مصرف زدگی تبدیل شده است. عادات غلطی که از زمان های بسیار قدیم در ایرانیان وجود داشته و با ورود به عصر مدرن بیشتر از قبل شده است.

ایرانیان در دوره های مختلف تاریخی دچار سوء مصرف و مصرف گرایی بوده اند، اما اشکال و انواع آن با توجه به مقتضیات زمان متفاوت بوده است. گاهی با روی آوری به تجملات، گاهی با پیروی از آداب و رسوم های دست و پا گیر، گاهی با مدگرایی افراطی و….

با ورود جهان به دوره سرمایه داری، عصر مصرف گرایی نیز رونق بیشتری به خود گرفت. تمام تبلیغات و امکانات دست به دست هم دادند تا نیازهای کاذب را در مردم جهان پرورش دهند و آنان را به سمتی که صاحبان پول و قدرت خواهان آن هستند سوق بدهند. بشر امروز همواره احساس نیاز می کند و نیاز به مصرف یکی از ملزومات زندگی او شده است و رسانه های عمومی نیز در این راه او را تشویق و ترغیب می کنند بدون اینکه سود و صلاح افراد جامعه را در نظر بگیرند. آنها انسانها را ابزارهایی می بینند در خدمت صاحبان سرمایه و سرمایه داری، و در این میان ایرانیان که از قبل نیز در این راه پیش قدم بودند گوی سبقت را از دیگران ربوده اند.

در عصر مدرنیته انسانها سوار بر مرکبی به نام تکنولوژی شده اند و عنان خود را به دست آن سپرده اند و به جای اینکه تکنولوژی را در خدمت خود بگیرند خود در خدمت تکنولوژی درآمده اند و همین احساس نیاز کاذب که در بالا به آن اشاره شد یکی از همین بی ارادگی بشر در برابر کشش او به سمت مصرف زدگی است.

هویت های کاذب، تشخص های کاذب و غیره، همه جزو موارد هستند که افراد برای اینکه خود غیر واقعیشان را به دیگران نشان دهند و از طبقه و گروه خود فاصله بگیرند رو به استفاده از کالاها و اشیاء و لباسهایی می­آورند که به وسیله آنها خود را به گروه و طبقه مورد نظزشان نزدیک نمایند، در واقع به جای اینکه انسانها به اشیاء هویت ببخشند، این اشیاء هستند که به انسانها هویت می بخشند، و انسانها برای نزدیکی به جامعه هدفشان با الگو گیری از شیوه مصرف و نوع مصرف آنان، هر روز بیشتر از روز پیش به مصرف رو می آورند تا جایی که برای آنان تبدیل به عادت می شود.

استفاده بسیار زیاد از وسایل آرایش، روی آوردن به عمل های زیبایی و جراحیهای غیر ضروری، استفاده از لباس ها و وسایل مارک دار و… همه و همه جزو مصادیقی هستند که به آن پرداخته شد.

انسانهایی که غرق مصرف گرایی می شوند دیگر نمی توانند به چیزی بیشتر از آن بیندیشند و چنان غرق خود می شوند که فلسفه وجودیِ آمدن و زیستنشان در این دنیا را به فراموشی می سپارند.

یکی از مهمترین نکاتی که در پحث مصرف گرایی می توان به شکل گذرا به آن اشاره کرد و اهمیت آن را گوشزد نمود، مسئله آسیب رساندن به طبیعت است. بدون تردید مصرف زیاد، برداشت بیشتر از طبیعت را می طلبد و آسیب زیادی به طبیعت وارد می کند.

-بی شک جوامعی که بیشترین حجم سرمایه کشور را صرف تجمل گرایی و واردات کالاهای لوکس و غیرضروری می کنند و افراد آن نیز تمایل شدید به مصرف چنین کالاهایی دارند، نمی توانند گام جدی ای در جهت توسعه برداشته و باعث رونق اقتصادی کشورشان شوند.

کشور ما با وجود داشتن حکومت اسلامی، نسبت به بعضی از وظایف دینی از جمله اسراف نکردن بی اعتناست، و پرهیز از اسراف در وجود افراد جامعه نهادینه نشده، و آموزشهای لازم از طریق خانواده و مدرسه به آنان داده نشده است، و بزرگترها نیز نتوانسته اند الگوی مناسبی برای کودکانشان باشند.

بهر حال اگر بخواهیم در جهت توسعه کشورمان و برطرف کردن معضلات و مشکلات، و همچنین رونق دادن به اقتصاد آن قدمی برداریم شاید اولین قدم تغییر سبک زندگیمان باشد.

 

 

 

 

 

Check Also

خانواده مطلوب

  آغاز بشریت با خانواده شروع شده و به کل عالم هستی جهت و معنا …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *