Home > من و خانواده > من و میوه دلم > آسیب های  اجتماعی نوپدید  در بین نوجوانان و  مواجهه با  آن توسط والدین

آسیب های  اجتماعی نوپدید  در بین نوجوانان و  مواجهه با  آن توسط والدین

آسیب های اجتماعی، نوعی بی سازمانی اجتماعی است که به شکل مستمر و فزاینده ای ارزش های محوری جامعه را مورد چالش قرار می دهد که در بستر اجتماعی متاثر از اختلال کارکردی در نظم اجتماعی و نابرابری در ابعاد فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی می باشد که در عمق، مسایل اساسی نظیر تورم، بیکاری و فقر را تولید و در سطح، انحرافات اجتماعی را در حوزه امنیت عمومی باز تولید می کند هدف این مقاله تلاشی است تا آسیب های اجتماعی را به عنوان مساله امنیت عمومی مورد تاملی کوتاه قرار دهد  و  از این  منظر تاثیرات این  امر را بر حساس ترین قشر اجتماع یعنی نوجوانان بررسی اجمالی نماید .

تردیدی نیست که کاستن از آسیب‌های‌ اجتماعی در هر جامعه،در گرو شناخت عوامل مؤثر در بروز آن‌ها است.بدون شناخت این عوامل‌ نمی‌توان برنامه مناسبی برای سالم‌سازی اجتماعی ترسیم و اجرا نمود.هرگز نمی‌توان به رابطه علیت‌ تامه بین یک عامل اجتماعی و آسیب دست یافت و شاید هیچ پدیده اجتماعی به تنهایی آسیب‌زا نباشد، بلکه اقتران چندین عامل و نیز ضعف سیستم کنترل درونی و بیرونی به انحراف یک شخص می‌انجامد ، این امر زمانی حساسیت بیشتری می یابد  که جامعه هدف متضرر از ا  اسیب آینده سازان  کشور بوده و  از این رهگذار برنامه های هنجار طلبانه یبیشتر و  بهتری باید ترسیم و  تدوین و  اجرا گردد.

اﻣﻨﻴﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ﺣﺴـﺎسﺗـﺮﻳﻦ و ﻣﻬﻤﺘـﺮﻳﻦ ﻧـﻮع اﻣﻨﻴـﺖ، از ﻋﻨﺎﺻـﺮ اﺳﺎﺳـﻲ

ﺑﺪون ﺷﻚ ﻫﻴﭻ ﻋﻨﺼﺮی ﺑﺮای ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﻚ ﺟﺎﻣﻌـﻪ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ

از سویی دیگر آسیب‌های اجتماعی در بعد فرهنگی‌ موجب پیدایی و گسترش خرده فرهنگ‌ها و تضاد فرهنگی،در بعد سیاسی باعث‌ رشد بی‌تفاوتی در بین توده‌های مردم‌ نسبت به سرنوشت و آینده کشور می‌شوند و در عرصه اقتصادی نیز زمینه‌های فساد اقتصادی،اختلاس و رشوه را به وجود می‌آورد.

نتایج نشان می دهد که بین آگاهی از مهارت ها ی زندگی و آسیب ها ی اجتماعی رابطه ی منفی معنادار وجود دارد .  یعنی هر چه آگاهی از مهارت های زندگی بیشتر شود آسیب های اجتماعی در ان  جامعه   کمتر و  امید به  زندگی در افراد بالا می رود.

نحوه ی  ارتباطات خانوادگی، برخورداری از مهارت‌های زندگی و تربیت‌ دینی،سه عامل اساسی در ارتقای سلامت‌ روانی اجتماعی نوجوانان و پیش‌گیری از آسیب‌های اجتماعی در آنان است.

اقدامات‌ پیش‌گیری‌کننده بایستی،در مراحل زود هنگام شروع و شامل برنامه‌های پی‌گیر، همه جانبه و جامع بوده و بر تأثیر خانواده‌ و هم‌سالان بر رفتارهای نوجوان توجه و تأکید داشته باشد.به دلیل تغیرات فناورانه،فرهنگی و اجتماعی سریع و پرشتاب جوامع امروز،دوران نوجوانی برای تعدادی از نوجوانان‌ با بروز مشکلات فراوان جسمی،روانی و اجتماعی همراه است و پایهء بسیاری از رفتارهای پرخطر و آسیب‌های اجتماعی ناشی از آن در این دوره در آنان گذاشته می‌شود

از دیدگاه مشاوران مدارس،علل مستعدکنندهء بروز آسیب‌های‌ اجتماعی در دانش‌آموزان،به ترتیب اولویت شامل:ویژگی‌های‌ خانوادگی(نظیر خانواده‌های از هم گسسته،شکاف فکری و عاطفی بین والدین و فرزندان،ضعف اخلاقی و بی‌بندوباری در خانواده‌ها)،دوستان ناباب و فشار گروه همسالان،نداشتن آگاهی‌ نوجوانان در زمینهء مهارت‌های زندگی و…بوده است،هم‌چنین، از دید این افراد،راهکارهای پیش‌گیری در این زمینه،به ترتیب‌ اولویت شامل:ایجاد و برقراری ارتباطات مناسب و صمیمانه‌تر بین والدین و فرزندان(نظیر درک بیشتر فرزندان،احترام به‌ شخصیت و عقاید آنان و دادن آزادی منطقی به آنان)،آموزش‌ مهارت‌های زندگی و اجتماعی به والدین(کلاس‌های آموزش‌ خانواده،آموزش روش‌های صحیح و علمی تربیت فرزندان)، توجه به تربیت دینی و افزایش ایمان و دین‌باوری می‌باشد

شایان ذکر است که‌ در رابطه با تأثیر قوی ویژگی‌های خانواده‌ بر بروز رفتارهای پرخطر و آسیب‌های‌ اجتماعی در نوجوانان در بسیاری از تحقیقات مشخص گردیده است که‌ دانش‌آموزانی که والدینشان مبادرت به‌ انجام رفتارهایی نظیر استعمال دخانیات، مصرف الکل و مواد مخدر می‌کنند،به‌ میزان بیشتری درگیر رفتارهای پرخطر و آسیب‌های اجتماعی می‌شوند هم‌چنین، مواردی از جمله پایین بودن وضعیت‌ اقتصادی-اجتماعی،عدم انسجام و ضعف ارتباطات خانوادگی و اعتیاد والدین‌ یا مورد خشونت قرار گرفتن نوجوان‌ از سوی اعضای خانواده(توهین و بی‌احترامی در جمع نسبت به وی،مورد ناسزا و فحاشی قرار گرفتن،تهدید و ترساندن نوجوان از طریق گفتار و رفتار خشونت‌آمیز و پرتاب اشیاء به طرف وی)، با بروز آسیب‌های اجتماعی در نوجوانان‌ ارتباط معنادار و قوی دارند(رابرتز و کلین،  هم‌چنین روابط ضعیف و نامناسب خانوادگی و سردی و نداشتن روابط صمیمی و عاطفی‌ با والدین،کمبود مراقبت،اعتماد و حمایت‌ از سوی والدین،کمبود احساس تعلق و وابستگی به والدین و عدم هم‌بستگی‌ خانوادگی با افزایش بروز رفتارهای پرخطر در نوجوانان همراه است.

سرمایه‌های تکاملی‌ می‌توانند به عنوان ویژگی‌های مثبت فرد و محیط پیرامون وی باشند؛ سرمایه های تکاملی نظیر وجود حمایت خانوادگی و ارتباطات مثبت‌ افراد خانواده با یک‌دیگر،توجه والدین‌ به مسائل و مشکلات نوجوان از طریق‌ ارتباط اولیا و مربیان،واضح و روشن بودن‌ قانون،مرزها و قیودات در خانواده،وجود الگوهای مثبت بزرگ‌سال در خانواده و مدرسه برای نوجوان،مدت زمان حضور در خانه و بودن با والدین،میزان نظارت‌ رسمی(از سوی نیروهای انتظامی)و نظارت‌های غیر رسمی (سازمان‌های‌ غیر دولتی،انجمن‌ها،همسایگان)در سطح‌ جامعه،عملکرد مثبت رسانه‌ها،بسیج‌های‌ اطلاع‌رسانی و وجود سیستم‌های قوی‌ مشاوره،کاهش بیکاری،وجود منابع کافی‌ برای برنامه‌ریزی اوقات فراغت نوجوانان‌ و افزایش روی آوردن آنان به فعالیت‌های‌ ورزشی و هنری در نهایت این که برنامه‌های پیش‌گیری‌ از آسیب‌های اجتماعی و ارتقای سلامت‌ روانی-اجتماعی نوجوانان باید در مراحل‌ اولیه شروع شود و برنامه‌های ادامه‌دار و پیگیر،همه جانبه و جامع باشد و به تأثیر خانواده و هم‌سالان بر رفتارهای نوجوان‌ توجه و تأکید داشته باشد.

همسویی و  هم عرض بودن رفتارهای خانواده در کنار رفتارهای اجتماعی خنثی کنده رفتار های نابهنجار خود عامل محرک و  مهمی در کاهش آسیب های اجتماعی و درگیری نوجوانان  با  این  موارد است  که بی شک عملکرد سه  سویه خانواده ، مدرسه  و  برنامه ریزان اجتماعی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است .

 

 

کلمات  کلیدی:

نوجوانان- آسیب های اجتماعی-نابهنجاری- امنیت اجتماعی

 

منابع :

 

 

Check Also

شکل گیری حواس پنجگانه ی دلبندتان

برخی اعتقاد دارند اولین کلمات و جملاتی که کودک به زبان می آورد کلمات و جملاتی است که در روزهای بارداری شنیده و به حافظه سپرده است...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *