Home > من و جامعه > تاملی کوتاه بر موضوع  خشونت  علیه  زنان در سنجه حقوق بشر و روایات اسلامی

تاملی کوتاه بر موضوع  خشونت  علیه  زنان در سنجه حقوق بشر و روایات اسلامی

حقوق بشر زنان به عنوان بخشی مهم ، جدایی ناپذیر و غیر قابل تفکیک از حقوق بشر نقشی اساسی در اسناد بین المللی را ایفا می‌کند. خشونت نسبت به زنان یک پدیده نابهنجار اجتماعی و روان شناختی است که ریشه در علل و اسباب مختلف و متعدد اخلاقی ، اجتماعی ، اقتصادی و حتی سیاسی دارد .

در روزگاری دور  سوء رفتار با زنان در خانواده صرفا امری خصوصی بوده اما امروزه این امر قابل ملاحظه و  مداقه در سپهر عمومی است.بطوری که در سنجه بین المللی مورد توجه و عنایت خاص سازمان ها و نهادهای دولتی و غیر دولتی قرار گرفته است .سازمان عفو بین المللی که یکی از مهمترین سازمان های غیر دولتی فعال در زمینه حقوق بشر محسوب می گردد صراحتا  بیان می دارد که حقوق زنان ، حقوق  بشر است و نقض حقوق زنان  نقض حقوق  بشر .

خشونت پدیده‌ای تاریخی و جهانی است که در همه جوامع و تمام ادوار وجود داشته است. توجه به این پدیده از دهه ۷۰ میلادی آغاز شد و پژوهش‌های متعددی در این حوزه انجام گرفت

بسیاری از دیدگاه‌های نظری موجود عوامل مؤثر در بروز خشونت را در سطح ویژگی‌های «فردی‌مانند» و یا در سطح «خانوادگی‌مانند» در نظر می‌گیرند. کلیه این عوامل در شناخت صحیح از پدیده تأثیر دارند. نظریه‌پردازان فمینیست تبیین‌های فردی یا خانوادگی را در باب خشونت، برای توضیح کافی نمی‌دانند. هرچند معتقد هستند این عوامل می‌تواند به مثابه عاملی تشدیدکننده رفتار خشن عمل کند، تأکید آنان بر وجود ساختار نابرابر روابط قدرت میان زنان و مردان در جامعه و نهادهای آن است. توجه آنان متوجه ساختار مردسالارانه‌ای در جامعه است که به مردان اجازه اعمال قدرت بر زنان را می‌دهد. از این دیدگاه خشونت عمل انفرادی یک مرد علیه یک زن نیست که با استفاده از ویژگی‌های فردی تحت بررسی قرار گیرد، بلکه خشونت رفتاری است که از جانب مردان جامعه بر روی زنان جامعه اعمال می‌شود. . (رفاه اجتماعی :   پاییز ۱۳۸۳ , دوره  4 , شماره  14 (سلامت روان در ایران)  از صفحه ۴۷ تا صفحه ۸۴)

خشونت یک ابزار نظارتی مهم است که هم بازتاب روابط نابرابر قدرت در جامعه است و هم به حفظ روابط نابرابر قدرت کمک می‌کند. از این روست که  نهادهای حقوق  بشری در سطح بین المللی  با  تاکید بر لزوم حفظ حقوق  زن به  ارائه اسناد و کنوانسیون های بین المللی حافظ حقوق بشری زنان  پرداخته  و  زمینه از میان برداشتن مرزهای جنسیتی را  فراهم آورده اند .

تحقیقات  نشان می دهد  که رضایت بزه‌دیده،در وقوع و سختی‌ پیشگیری از خشونت تأثیر زیادی دارد و دولت و محاکم قضایی باید حقوق قانونی بزده‌دیدگان در جرایم  خشونت  آمیز و  خلاف کرامت انسانی زن را مورد توجه ویژه قرار دهند در واقع مسئله خشونت  علیه  زنان پیش از آنکه یک مسئله  خانگی ، منطقه ای و  یا  شهری باشد موضوعی جهانی است  .جهانی شدن معضلات و  مشکلات ، حداقل دستاورد جهانیگری است و  صاحبان سرمایه  های جهانی از هیچ کوششی در جهت گرفتاری مردم جهان با  معضلات و مشکلات جهانی گری دریغ نمی کنند و  موضوع خشونت  علیه زنان  چه در مفهوم عام و  انسانی آن و چه در مفهوم خاص خود یعنی خشونت  علیه زنان  از این تحمیل ، مبری نخواهد بود .

شاید بتوان  یکی از دلایل پرداختن مجامع حقوق بشری به  موضوع خشونت  علیه  زنان  را نیز همین عامل یعنی درک گسترش رو  به  تزاید خشونت علیه زنان  در فرایند  پیشرفت های جهانی دانست . در واقع  پیشگیری از خشونت علیه زنان،در درجه نخست نیازمند فرهنگ‌سازی و درک صحیح تفاوت«بزه‌دیدگی و بزه‌پذیری زنان»و در وهله دوم، نیازمند التزام دولتها به حمایت از زنان بزه‌دیده و تعامل بین المللی دولتهاست. پرداختن  به  موضوع خشونت  علیه  زنان  نیازمند مداقه و مطالعه جدی در مبانی و اندیشه های اسلامی در باب زن است  .آنجا  که زن  را ریحانه معرفی می نماید  و  والاترین  ارزش های را به  مقام  زن  می دهد خود از مصادیق توجه و  تاکید ویژه  دین  مبین و  کامل اسلام نسبت به  مقوله زن  است  .یکی از آموزه‌های رسول‌خدا(ص) که به صورت‌های مختلف در سخن و سیره ایشان تکرار شده، اعتقاد به کرامت زن است. رسول‌خدا(ص) فرمود: «بهترین شما، بهترین تان با خانواده است و من بهترین شما با خانواده هستم. جز کریمان زنان را تکریم نکنند و جز انسان‌های پست زنان را تحقیر ننمایند. (بدران، عبدالقادر؛ تهذیب تاریخ دمشق، بیروت، داراحیاء التراث العربی، ۱۴۰۷ ه.ق، ج ۷، ص ۵۰)

هم‌چنین ایشان فرمودند: «کامل‌ترین مؤمنان در ایمان، خوش‌خلق‌ترین آنهاست و بهترین شما خوش خلق‌ترین شما با زنانند(طوسی، محمد؛ الامالی، قم، دارالثقافه، ۱۴۱۴ هـ ق، ص ۳۹۲)  و «هر کس همسری گزید، باید وی را تکریم کند. (نوری طبرسی، حسین بن محمد تقی؛ مستدرک الوسایل، موسسه آل البیت(ع) لاحیاء التراث، ۱۴۱۱ق، ۱۹۹۱م، جلد ۱۴، ص ۲۴۹ )از رسول‌خدا(ص) روایت شده که «ما خاندان به هفت خصلت اختصاص یافتیم که پیشینیان آن را نداشتند و پسینیان نیز نخواهند داشت. خوش منظری، رساگویی، ‌گشاده‌رویی، ‌شجاعت، بردباری، دانش، علاقه‌مندی به زنان هم‌چنین ایشان فرمود: هر چه آدمی ایمانش افزایش یابد، علاقه‌اش به زنان بیشتر گردد (همان ص ۱۵۷)  این  احادیث که هر چند مختصر بیان شد گویای نگاه رئوفانه و بخردانه ائمه معصومین  به  موضوع زن است  .در نظر داشته باشیم  طرح  این  دیدگاه ها در شرایط و  اقلیمی که نگاه  به  زن  جز ابراز جنسی   کاری نبود  و  زنان  از حقوق ابتدایی خود  نیز محروم بودند امری بسیار حائز اهمیت و قابل مطالعه  است .میزان  اهمیت و تاکید پیامبر مکرم  اسلام به  زنان  بود  که جایگاه ویژه  و  خاصی را  برای زنان  ایجاد کرد جایگاهی که پس از قرن ها اندیشمندان  غرب بدان واقف گردیده  و این  مهم وظیفه ماست  تا با  تاسی به  رسالت رسول مکرم اسلام بر تبیین  جایگاه  وموقعیت زن  از دیدگاه  اسلام قلم زده  و این  جایگاه  والای زن  مسلمان  را  به  جهانیان  بشناسانیم .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Check Also

بررسی جایگاه زن در دیدگاه آیت الله خامنه ای و دیدگاه های فمینیستی/۳

در قسمت قبل درباره ی دیدگاه آیت الله خامنه ای در مورد جایگاه زن در …

One comment

  1. این مطلب عالی بود.با تشکر از مطالب دست  اول و  خوبتان

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *