Home > من و خانواده > نقش تربیتی مادر از نگاه امام خمینی (ره )

نقش تربیتی مادر از نگاه امام خمینی (ره )

بدون تردید،نگرشی که انسان را نسخه‌ کوچک عالم می‌داند و همه اسرار بیکران جهان هستی و عصاره همه موجودات عالم هستی را در او می‌بیند و معتقد است که خداوند بر او منت نهاده و پیامبران را فرستاده تا ابعاد گسترده و شئون گوناگون وجودش شکوفا شود و همه پیداها و ناپیداهای وجود او نمایان گردد و به بالاترین مرتبت و منزلت نایل آید، هدفش با هدف نگرشی که انسان را بی‌ارتباط با ملکوت و ارزش‌های معنوی و حیات‌ اخروی می‌داند کمال او را بر اساس معیارهای مادی،و با نفی ارزش‌های روحی و حیات معنوی تفسیر می‌نماید،یکسان نخواهد بود(تعلیم و تربیت از دیدگاه امام خمینی(رحمه الله)، ص ۴۵).
امام(رحمه الله)با مهم دانستن علم و معرفت و ستایش از گسترش و پرورش عقل و اندیشه و توصیه به فراگیری علوم و فنون و مهارت‌ها و تخصص‌های مورد نیاز جامعه،یادآور می‌شود که باید مسئله آموزش و پرورش کودکان از همان آغاز کودکی از پایه‌های اساسی تعلیم و تربیت به‌ حساب آید،آموزش برای تمام افراد تعمیم یابد و بی‌سوادی از کشور اسلامی محو شود تا استقلال فکری و فرهنگی در تمام زمینه‌های فردی،اجتماعی و سیاسی حاصل گردد. امام خمینی(رحمه الله)،فراگیری علوم،فنون و معارفی را که زمینه‌ رشد انسان را فراهم می‌آورند لازم می‌داند،اما در رأس برنامه‌های تحصیلی،تربیت و تهذیب و تزکیه نفس را قرار داده است:«مدرسه‌های علمی و دینی،تمام مدارسی که در آن تحصیل‌ می‌شود،چه تحصیلات علوم دینی باشد یا تحصیلات دیگر باشد،در رأس برنامه‌هایشان در این‌ جمهوری اسلامی باید این معنا باشد که مهذب باشند،قبل از اینکه عالم هستند و به موازات تمام توصیه هایی که در این خصوص به مسئولین و مردم می نمایند حضور موثر مادران و زنان فرهیخته جامعه را در این اثر بخشی و کار آمد ی نسل مهذب و عالم بلامنازع می نامند.
این کار آمدی و اثر بخشی در صورتی میسر است که کودکان در فرآیند تربیتی درست و کارآمدی قرار گیرند و مادران و زنان جامعه ،نسبت به جایگاه با اهمیت انسان به ویژه کودکان به عنوان سرمایه‌های اجتماعی و ذخایر ملت، آگاه باشند و برای رشد متوازن و همه جانبه شخصیت آن‌ها تلاش کنند؛رشدی که در سایه تأمین‌ و پاسخ‌گویی به نیازهای واقعی آنان میسر می‌شود و او را در مسیر پیشرفت و تکامل مادی و معنوی قرار می‌دهد؛کودکان در مسیر تکامل خود می‌خواهند بدانند از کجا آمده‌اند،در کجا زندگی می‌کنند و به کجا خواهند رفت تا پاسخ چرا و چگونه زندگی کردن را از آن اخذ کنند؛کودکان می‌خواهند به آن‌ها محبت شود و به دیگران محبت ورزند تا جوانه‌ها عشق ملکوتی را که ودیعه خداوندی در وجود آنهاست پرورش دهند و بارور سازند و آن را به درختی تنومند تبدیل نمایند که سایه‌سار آن بر گستره وسیعی از آفریده‌های الهی دامن گسترد و زندگی و نشاط را به ارمغان می‌آورد؛ کودکان در جستجوی محیطی امن و به دور از هر گونه دغدغه خاطر هستند تا سرزندگی و نشاط را در آن تجربه و لمس نمایند و بتوانند خیره به افق‌های پیروزی و موفقیت چشم بدوزند و فارغ‌ از هر جنجالی پیرامونی به پیش تازند و دروازه‌های ترقی و تعالی را به روی خود و جامعه‌شان‌ بگشایند؛مجموعه این الطاف تربیتی و تعلیمی مادر است که فرزندان را به انسان هایی مسئولیت پذیر و دغدغه مند و دلسوز جامعه و هم نوعان خود بدل می کند و از وی درختی تنومند و استوار در برابر مشکلات می سازد.(مسائل کاربردی تعلیم و تربیت اسلامی-شماره ۵ صفحه ۳۸)
دامن مادرها،دامنی است که انسان از آن باید درست بشود یعنی‌ اول مرتبه تربیت،تربیت بچه است در دامن مادر برای این‌که علاقه بچه به مادر بیشتر از همه علایق هست و هیچ علاقه‌ای بالاتر از علاقه مادری و فرزندی نیست،بچه‌ها از مادر بهتر چیز اخذ می‌کنند. این شغل شریف را منحطش کردند در نظر مادرها، برای این‌که می‌خواستند که مادرها از بچه‌ها جدا بشوند،بچه‌ها را ببرند در پرورشگاه‌ها بزرگ کنند،مادرها هم علی حده بروند یک‌ کارهایی که آن‌ها دلشان می‌خواهد بکنند،بچه در پرورشگاه وقتی‌ که بزرگ بشود،یک بچه‌ای که در دامن مادر بزرگ بشود نیست، عقده پیدا می‌کند،وقتی بچه در پرورشگاه و بدون مادر با اجنبی‌ بخواهد سروکار داشته باشد و محبت مادر از سر او کم بشود،این‌ بچه عقده پیدا می‌کند. (جایگاه زن در اندیشه امام خمینی.موسسه تنظیم و نشر آثار امام – ۱۳۷۱)
بدون تردید هدف اصلی در نظام تعلیم و تربیت رشد استعداد های نهفته انسانی و شکوفایی آن ها در مسیر الهی است .اینگونه است که افراد صالح در جامعه شکل می گیرند و حیات معنوی جامعه تضمین می گردد.ازین رو توجه به ابعاد مختلف تربیتی و معنوی فرزندان باید به طور جد مورد تاکید و توجه والدین علی الخصوص مادر قرار گیرد.ازین روست که امام خمینی به عنوان رهبر و زعیم والا مقام انقلاب اسلامی در کنار توجه و تمرکز بر مسائل مختلف و کلان سیاسی بر تربیت مادران و نقش موثر ایشان به دفعات تاکید داشته اند .ایشان بر نقش انتخاب همسر در تربیت صحیح فرزندان تاکید نموده و فرمودند : اسلام در انسان این نظر را داشته است که از زوجی تولید شود کهآن زوج در تربیت انسان نقش اساسی ایفا کنند(مجموعه مقالات ۴۰۰ و ۴۰۱)
در واقع اگر صلب طاهر باشد فرزندان طاهر و مطهر را به وجود خواهد آورد .چنانکه در مورد حضرت امام حسین (ع) می خوانیم : اشهد انک کنت نورا فی الاصلاب الشامخهو الارحام المطهره لم تنجسک الجاهلیه بانجاسها و لم تلبسک من مدلهمات ثیابها
امام خمینی در کتاب انوار الهدایه جلد یک صفحه ۸۳ و ۸۴ در خصوص نحوه شیر دهی و خصوصیات افرادی که می توانند به فرزندان شیر دهند موارد بسیار ریز و مهمی را مطرح می نمایند که به زعم و نظر ایشان این موارد تاثیرات شگرفی در تربیت و آینده فرد خواهد داشت .ایشان همچنین در کتاب صحیفه نور جلد ۶ صفحه ۱۴۰ ) بر نقش مهم خانواده در شکل دهی و جهت دهی به عواطف و احساسات انسانی فرزندان تاکید می نمایند و خانواده را مبنای ظهور عواطف در جامعه می نامند .و سهم اصلی و اساسی کارگزارن پرورشی افراد را به مادران می دهند و نقش مربیان و معلمان را در مقایسه با نقش مادران جنبه ثانویه شمرده اند و تاکید می دارند که این زنان و مادران جامعه اند که می تواند سعادت و شقاوت جامعه را در گرو تعلیم و تربیت درست و نادرست خود ایجاد نمایند .
ایشان می فرمایند : در فرایند تربیت مادرها بیشتر مسئول هستند و مادرها اشرف هستند شرافت مادری از شرافت پدری بیشتر است (صحیفه نور جلد ۶ صفحه ۲۸۳) ایشان در پاسخ به سوالی که مطرح شده بود که چرا زن باید در خانه بماند تاکید نموده بودند که دوام قوام خانواده با مادر است و اوست که قدرت عاطفی بیشتری دارد .خانه را دست کم نگیرید که اگر زن بتوانند با نیروی ازلی خود افراد صالح و مفید را پرورش دهد خدمت بسیار بزرگی به جامعه کرده است .(پا به پای آفتاب جلد ۱ صفحه ۷۲)
علی ای حال هر چه در آثار و نظرات امام خمینی غور بیشتری صورت می گیرد بر تاکید و تصمیم ایشان بر نقش های تربیتی و تعلیمی مادر افزوده می شود و نگاه جامع تری به مقوله نقش زن در محیط خانه و پرورش دهی نسل موثر برای جامعه بیش از حضور فیزیکی زنان در جامعه صحه گذارده می شود .لذا بر زنان مومن و جوانان انقلابی و مقید به آرمان ها ی امام بزرگوار لازم است تا با بازنگری بر سیره توصیه شده توسط ایشان افق های روشنی را در مسیر تربیت و تعلیم نسل آینده ترسیم نموده و چراغ هدایت گر گفتمان انقلاب اسلامی را روشنای حیات فردی و اجتماعی خود گردانند .

Check Also

زنگ خطر…

خانواده به عنوان نخستین نهاد اجتماعی است که بر اساس ازدواج بین دو جنس مخالف شکل …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *