Home > من و تهدیدها > مدگرایی و آرایش (قسمت اول)

مدگرایی و آرایش (قسمت اول)

جوانی، فصل تازهای در زندگی و سرآغاز ورود انسان به  جهان پرشور و رنگارنگ است که غرایز طبیعی در شکل­دهی آن نقش اصلی را برعهده دارند. استقلال­ طلبی، تنوع دوستی، هیجان خواهی، نقد گذشته  و نوگرایی از جمله ویژگیهای دوران جوانی است که به شدت، رفتارهای جوانان را تحت تاثیر قرار میدهد. تمایل به امروزی شدن و نوگرایی به درجات مختلف در هر نوجوان وجود دارد و گواه نیاز وی به  شکستن قالب­های موجود، فاصله گرفتن ازهنجارهای پیشین و رسیدن به هویتی متمایز از کسانی که پیش از او  بوده­اند و همچنین گرایش به فاصله گرفتن از والدین است. این نیاز، زمانی که نمود بیرونی به خود می­گیرد و در رفتار جوان منعکس می‌شود، به صورت مدگرایی ظاهر می‌گردد.۱

در جامعه ابتدایی که هنوز طبقه‌ی اجتماعی شکل نگرفته بود و رقابت اقتصادی وجودنداشت؛ زنان و مردان، بدنشان را رنگ آمیزی و زینت می‌کردند که هیچ ربطی به مقوله زیبایی نداشت. در آن زمان لازم بود همه افرادی که به دلیل قرابت متعلق به گروه مشخصی بودند، خود را به شکل خاصی نشانه‌گذاری کنند. این نشانه‌ها تنها به زینت آلات، انگشتر، النگو و مانند آن محدود نمی‌شد، بلکه به صورت شکاف و بریدگی و خالکوبی و رنگ‌آمیزی بر روی بدن به شکل‌های مختلف و……..خودنمایی می‌کرد. این نشانه‌ها نه تنها جنسیت هر فرد را تعیین می‌کرد، بلکه تعیین کننده‌ی گروه و موقعیت کاری هر فرد از دوره کودکی تا پیری بود. با شکل ­گیری جامعه طبقاتی این نشانه‌ها دگرگون گردید و به مد و آرایش تبدیل شد و دیگر بیانگر نابرابری اجتماعی نبود. بلکه به عنوان نشانه‌ی تعلقات قوی قبیله‌ای و گروهی تلقی می‌گردید. اوج این تشخیص و تمایز اجتماعی را می‌توان در دربار فرانسه و پیش از انقلاب کبیر فرانسه مشاهده کرد. شاهان، شاهزادگان و اشراف، زمین داران و مردان و زنان آنها طبق مد روز به بهترین شکل لباس می‌پوشیدند. صورت‌هایشان را پودر می‌زدند و موهایشان را رنگ می‌کردند. از والان توردار، زینت‌آلات، طلا و نظایر آن استفاده می‌کردند.

 تعریف مد ومراحل پیدایش آن

واژه ی مد پس ازجنگ جهانی اول، به دنبال نفوذ تمدن غرب، وارد زبان فارسی شد، فرهنگ دهخدا مد را اینگونه تعریف می کند:"مد"لغتی فرانسوی به معنی روش و طریقه موقت است که طبق ذوق و سلیقه اهل زمان، طرز زندگی و لباس پوشیدن و غیره را تنظیم می‌کند. مد به عنوان پدیده‌ای اجتماعی مختص جامعه و فرهنگ خاصی نیست و پیدایش و افول مد شامل پنج مرحله‌ی آفرینش، مصرف مد، تبلیغ مد، تولید انبوه و تقاضای مد جدید را طی می کند. بهره برداری نظام سرمایه داری  از رواج مد، منجر به تغییرات فرهنگی-اجتماعی درکشورهای مخاطب می‌گردد. بی‌تردید پدیده ی مد با طبقه ی اقتصادی –اجتماعی افراد، نقش رسانه های جمعی ،فرآیند جهانی سازی و نظام سرمایه داران مرتبط است.

سرمایه داری غرب با تمام قوا می کوشد تا با جهانی‌سازی فرهنگی و اقتصادی و با گسترش و ایجاد مدهای گوناگون، انسان‌ها را از سرمایه‌های وجودیشان تهی ساخته و از مقاومت باز دارد و  باقیمانده‌ی منابع اقتصادی آنها را تصاحب نماید. مقابله با این جریان نیازمند کار فرهنگی گسترده و سیاست‌گذاری‌های حساب شده فرهنگی است. در این مسیر لازم است برای شناخت عوامل و ریشه‌های تغییرات نگرشی و رفتاری جوانان و زنان در زمینه مد و آرایش و نیز در خصوص چالش‌های هویتی آنان، پژوهش‌های منظمی صورت گیرد.

با رشد سرمایه ­داری، تعداد ماشین­های تولید افزایش یافت و نیاز به بازارهای بسیار وسیع برای مصرف این ماشین ها بالا گرفت. مددجویان عرصه زیبایی درصدد برآمدند از توده زنان به عنوان بخش عظیمی ازجامعه بهره برداری کنند و این چنین شد که مد از محدوده ی تنگ ثروتمندان بیرون امد و فراگیر شد و در روابط اجتماعی بر کل جمعیت زنان تحمیل گردید.

یکی از مباحث عمده در مورد مدگرایی مقوله علل و عوامل گرایش به آن است که در ادامه مطلب در مورد آن صحبت خواهیم کرد.

ادامه دارد…

 

 

 


۱٫ رفعت جاه، مریم،"هویت انسانی زن درچالش آرایش و مد" نشریه ی مطالعات راهبردی زنان، زمستان ۸۶،شماره ۳۸

 

 

 

Check Also

ردپای عاشورا در شعر پارسی

 ردپای عاشورا در شعر پاارسی ؛تاثیرات واقعه عاشورا بر اشعار شاعران پارسی گوی ایران از …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *