Home > من و تقویم > آسیب شناسی انقلاب اسلامی – ۵

آسیب شناسی انقلاب اسلامی – ۵

راهپیمایی ۲۲ بهمن امسال نیز برگزار شد. این بار نیز تعداد زیادی از مردم در راهپیمایی شرکت کردند و از مسیرهای مختلف خود را به میدان آزادی رساندند. …نکته ای که به نظر می رسد در راهپیمایی های سالهای مختلف قابل مقایسه با یکدیگر باشد، همین حرکت مردم از مسیرهای مختلف است. هر کس از مسیر خاص خودش، به آزادی می رسد.

اینکه هر سال شاهد تنوع بیشتری در شرکت کنندگان راهپیمایی ۲۲ بهمن هستیم. در روزنامه ها، سایتهای داخلی و خارجی، در تلویزیون و برنامه های ماهواره ای، حواشی مراسم راهپیمایی نشان می دهد که راهپیمایی ها سال به سال رنگ و بوی دیگری به خود می گیرد.

فارغ از تحلیل و تفسیرهای آشکار از راهپیمایی ۲۲ بهمن که نشان می دهد مردم علاقه مند به جمهوری اسلامی هستند و احساس تعلق خاطر نسبت به ارزشهای آن دارند، شکل و نحوه این حضور گویای ابعاد پنهان تری از ویژگیهای اجتماعی و سیاسی این حضور است.

راهپیمایی معمولا به طی کردن مسیری مشترک توسط تعدادی مشخص و قابل توجه از مردم ( افراد جامعه) با هدف مشخص و واحد برای بیان دیدگاه و نظری خاص است که حاکمیت با بیان آن دیدگاه به صورت عمومی مخالفتی ندارد و حتی در بعضی مواقع از آن به شدت حمایت می کند.

این تعریف تفاوت بسیاری با تظاهرات دارد که در آن گروه زیادی از مردم، در مخالفت با امری که که معمولا از سوی حاکمیت است، صورت می گیرد و حاکمیت با بیان دیدگاه افراد به صورت عمومی موافق نیست و حتی در مواردی کاملا مقابل آن طرز فکر قرار دارد.

راهپیمایی ۲۲ بهمن همواره نمادی بوده است از همان تظاهرات قبل از پیروزی انقلاب.

در این راهپیمایی که هر ساله در ۲۲ بهمن و همراه با جشن پیروزی انقلاب اجرا می شود، حرکت گروه زیادی از مردم نشان دهنده پایبندی آنان به اهداف و شعارهای انقلاب بوده است. اما مدتی است که راهپیمایی ۲۲ بهمن در حال دور شدن از آن حالت نمادین صرف است و در حال پیوند خوردن با شکل های مختلفی از رفتارهای اجتماعی است. این ویژگی جدید به خصوص در پیوند با حضور گروه های خاصی از جوانان معنادار می گردد.

برای توضیح این مورد اخیر مثالی می زنم: چند شب پیش در یکی از خبرهای سراسری تلویزیون، به حواشی راهپیمایی ۲۲ بهمن پرداخته شده بود. مجری به سراغ برخی شرکت کنندگان می رفت و از آنان علت حضورشان را می پرسید، حضور مردمی که آمده بودند «مشت محکم» بزنند، همچنان نشان دهنده آن بود که این حضور، جنبه ای نمادین دارد، اما زمانی رسید که مجری به سراغ دختری رفت که آرایش غلیظی داشت و ظاهرش به گونه ای بود که در موقعیت دیگری غیر از موقعیت نمایش حضور همه قشرهای مردم، قطعا از تلویزیون نمایش داده نمی شد، مجری از او پرسید پس شما هم در راهپیمایی شرکت می کنید؟! (که البته منظور مجری بر هیچ کس پوشیده نبود)

و دختر با خنده، بله کشداری گفت. دوربین به سراغ پسری رفت با موهایی شاخ شاخ و مجری دستش را دراز کرد و تکه ای از موی پسر را در دست گرفت و گفت :

پس تیپ های شما هم در راهپیمایی شرکت می کنند؟! پسر مو سیخ سیخی هم بلافاصله جواب داد:

مگه ما دل نداریم؟

این دست مصاحبه ها که نشان می دهد گروه های جدیدی در حال ورود به راهپیمایی های نمادین هستند، به معنای تغییر کاربری راهپیمایی از عمل نمادین صرف به فضایی برای رفتارهای جدید است.

حضور گروه های جدیدی از جوانان دهه شصت و هفتاد با فرهنگی بسیار متفاوت از متولدین دهه چهل و پنجاه، که اصلا در به ثمر رساندن انقلاب نقشی نداشته اند می تواند معانی متفاوتی داشته باشد. ادبیات کوچه بازاری برخی از آنان، رفتارهای نمایشی، حضور برای وقت گذرانی و … که همگی در عکسهای منتشر شده از راهپیمایی در سایتهای مختلف دیده می شود، نشان می دهد آنها از فضای نمادین راهپیمایی فاصله دارند.

آنها اگرچه برای بیان علاقه خود به انقلاب و ایران به راهپیمایی آمده اند، اما به شیوه خودشان این کار را می کنند و از هیچ فرصتی برای لذت بردن صرف نظر نمی کنند.

مطالعات مختلفی که بر روی رفتارهای متولدین دهه هفتاد به بعد صورت گرفته نشان می دهد که آنها نیز همراه با رشد فرهنگ مصرفی در سراسر دنیا، بیش از نسلهای قبلی به کسب لذت در تجربه های روزمره شان اهمیت می دهند. نسلی به دنبال لذت که می تواند از هر فضایی برای لذت بردن استفاده کند. از مراسم عزاداری محرم گرفته تا راهپیمایی ۲۲ بهمن تا پارتی های شبانه. مهم دور هم بودن، خندیدن و شاد بودن است. فارغ از قضاوت ارزشی، که کار یک جامعه شناس و تحلیلگر نیست، باید گفت:

آنچه چند سالی است تحت عنوان حواشی راهپیمایی ۲۲ بهمن با آن مواجه گشته ایم، نشان دهنده تغییرات اساسی در ایدئولوژی ها و ارزش های اولیه انقلاب است که البته امری طبیعی است.

هیچ انقلابی بدون تغییر باقی نمی ماند.

انقلاب پنجاه و هفت نیز از این قضیه مستثنی نیست.

شاهدش هم همین به اصطلاح حواشی راهپیمایی ها و مراسم و مناسک ملی و مذهبی و حضور نسلهای جوانتر در آنها است.

۲۲bahman

جوانانی که همانند همه جوانان دنیا نیاز دارند تا لحظه هایی را در کنار هم باشند.

۲۲bahman1

اگر در کشورهای دیگر کارناوال ها به مردم این اجازه را می دهد تا بخش مهمی از هیجانات و احساسات خود را در کنار هم و با هم تخلیه کنند،

در ایران به دلیل فقدان چنین امکانی، راه های نوآورانه ای برای تخلیه هیجانات از سوی آن ها کشف می شود.

اگر پیشتر شاهد این لذت جمعی در فضای عزاداری های ماه محرم بودیم، چند سالی است فضای راهپیمایی ها هم در حال تبدیل شدن به این فضای لذت جمعی است، گیرم، فضای راهپیمایی به دلیل پیوند سفت و سختش با سیاست، کمتر، دیرتر و سخت تر دستخوش تبدیل به فضایی لذت بخش گشته است. اما مهم آن است بدانیم، مردم راه خود را پیدا می کنند، اگر مسیر بهتری برای خروج هیجان و لذتشان تعبیه نشود، آنها مسیرهای جایگزین ولو نامناسب را انتخاب خواهند کرد.

Check Also

کجایند مدعیان حمایت از حقوق زنان؟؟؟

آن هنگام که نظام آفرینش حقیقت وجودی زن را بر صحیفه حیات بشر رقم می …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *