Home > من و تقویم > به بهانه روز مجلس

به بهانه روز مجلس

روز دهم آذر را در تقویم ایران، روز مجلس نام گذاری کرده اند. در این روز سید حسن مدرس سیاست مدار و روحانی شیعه در سال ۱۳۱۶ به دستور رضا خان در کاشمر (که محل تبعید وی بود) به شهادت رسید و آرامگاهش نیز اکنون در کاشمر است.

اکثر ما مدرس را با این جمله معروفش می شناسیم که:

سیاست ما عین دیانت ما و دیانت ما عین سیاست ماست.

جمله معروفی بر روی ده تومانی های قدیمی که دیگر نسلشان منقرض شده و همچنین در ابتدای بزرگراه مدرس تهران، که ما را به یاد مردی روحانی و انقلابی می اندازد که فریادهایش در مجلس شورای ملی مانع از تصویب بسیاری از قراردادهای یکطرفه ای شد که استقلال و آزادی ایرانیان را تهدید می کرد. البته چند سالی هم هست که مجسمه این مرد بزرگ در میدان بهارستان در برابر ساختمان مجلس شورای ملی نصب شده است.

فعالیت سیاسی مدرس پس از استبداد صغیر و قرار مبنی بر حضور پنج نفر از علمای طراز اول در مجلس، به عنوان نماینده تاییدی از سوی علمای نجف و اصفهان آغاز شد. در مورد اینکه مدرس چه کرد، کتب تاریخی در دسترس و قابل مطالعه اند. در اینجا می خواهم تنها به برخی از سخنان و جملات مهم او در دوران فعالیتهایش اشاره کنم. زیرا معتقدم همیشه برای شناخت هر فرد باید به سخنان دست اول خود وی مراجعه کرد و سپس به تفاسیری از سخنان اش.

« برای پیشبرد مقاصد خودمان نباید از سلاح برنده دین و تبلیغات مذهبی استفاده کنیم. چون اگر با شکست مواجه شویم، اعتقادات مردم متزلزل می‌شوند »

(بنیاد تاریخ انقلاب اسلامی ایران، علی مدرسی، تهران ۱۳۶۶، ج ۱).

« اختلاف من با رضاخان بر سر کلاه و عمامه و این مسائل جزئی نیست. من در حقیقت با سیاست انگلستان که رضاخان را عامل اجرای مقاصد استعماری خود در ایران قرار داده مخالفم. من با سیاستهائی که آزادی و استقلال ملت ایران و جهان اسلام را تهدید می‌کند مبارزه می‌کنم و راه و هدف خود را هم می‌شناسم. در این مبارزه هم پشت سر خود را نگاه نمی‌کنم که شما یا کسان دیگری مرا همراهی می‌کنند یا نه، لازمه مبارزه در این راه از خودگذشتگی و فداکاری است»

بخشی از سخنان او در مجلس

« اگر واقعاً غرض این است که چیزی که مملکت ما را خراب کرد، مسلمین را کم کرد، فواحش را زیاد کرد، فقیر را در مملکت ما زیاد کرد را می‌خواهید بیائید و رفع کنید و می‌خواهید خدمت به ملتتان بکنید ببینید کجا عیب دارد همان جای معیوب را رفع کنید. مفاسد نوعیه رافع نوعیه می‌خواهد. کتک زدن و جریمه کردن رافع فساد نمی‌شود »

بخشی از سخنان او در مجلس

باید معارف را به قسمی توسعه داد که تمام افراد ممالک استفاده نمایند، نه اینکه معارف را مجزا کنند که مثلاً پسر من که عمامه دارد، حساب نخواند، فقه بخواند. خیر تمام علوم را باید همه بخوانند ( از کتاب گنجینه خواف).

بی شک مدرس انسان بزرگی بود که برای استقلال و آبروی ایران و ایرانی در برابر دیکتاتوری ایستاد و می توان گفت می تواند به عنوان فردی صادق در اعمال و گفتارش الگویی برای نمایندگان مجلس باشد. نمایندگانی که باید بدانند مصلحت، تنها مصلحت مردم است و نه غیر. در پایان دوست دارم به نکته بسیار بسیار مهمتری اشاره کنم. با جمله دیگری از مدرس و برای پیش کشیدن این بحث که یک فرد، هر قدر هم بزرگ و صادق و خالص باشد، نباید ایده آلیزه شود. نباید تبدیل به بتی شود که هرچه گفته و کرده عین درستی بوده است. حتی اگر این فرد، انسانی به بزرگی مدرس باشد با همه خدمات غیرقابل چشم پوشی اش!

جملات زیر نظر مدرس است در مورد نظامنامه انتخابات در جلسه پنج شنبه ۸ شعبان ۱۳۲۹ ه.ق هنگامی که ماده ی چهارم نظامنامه ی انتخابات در باب اشخاصی که از حق انتخاب نمودن مطلقاً محروم بودند مورد بررسی قرار می گرفت و در آ« قرار بود تا به زنان نیز حق رای اعطا شود.

مدرس زنان را برای کسب حق رای بی استعداد و آنان را از نظر شرعی تحت قیمومیت مردان شناخت. مدرس تاکید داشت از روی برهان باید سخن گفت و برهان این است که هر چه تأمل کنیم می بینیم خداوند قابلیت در اینها (زنان) قرار نداده است که لیاقت حق انتخاب داشته باشند.مستضعفین و مستضعفان و آنها (زنان) از این نمره اند که عقول آنها استعداد ندارد.گذشته از این که در حقیقت نسوان در اسلام تحت قیومت اند. الرجالُ قوامونَ علی النساء ِ. ابداً حق انتخاب نخواهند داشت. مذهب رسمی ما اسلام است. آنها در تحت قیومت اند.ابداً حق انتخاب نخواهند داشت. دیگران باید حفظ حقوق زنها کنند.

این جمله را از آنرو نیاوردم که مدرس را زیر سوال ببرم یا شیطنتی کنم برای نمایش چهره ای ضد زن از وی. هدفم از آوردن نکات مثبت و منفی یک فرد در کنار هم آن بود که هشدار دهم:

بیایید یاد بگیریم که همه انسانها مجموعه ای از افکار و اعمالند که لزوما با افکار و اعمال ما همخوان نیست. همه افراد مجموعه ای از افکار و اعمال اند که گاهی خوشایند ما و گاهی ناخوشایندند. آنچه باید بیاموزیم آن است که کسی را قضاوت نکنیم!

خدمات فراوان مدرس نباید چشم ما را بر نکات ضعفش ببندد و افکار خاص او در شرایط خاص زمانش، نباید ما را نسبت به نیت و افکار و اعمال وی بدبین سازد.

مدرس انسانی بزرگ بود و همچون همه انسان ها نکات قوت و ضعف را در کنار هم داشت.

نویسنده: زهرا رحیمی

Check Also

کجایند مدعیان حمایت از حقوق زنان؟؟؟

آن هنگام که نظام آفرینش حقیقت وجودی زن را بر صحیفه حیات بشر رقم می …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *