Home > من و تقویم > به بهانه روز جهانی مسجد

به بهانه روز جهانی مسجد

مسجد را می توان از نخستین و مهمترین نهادهایی در نظر گرفت که در جامعه اسلامی (مدینه النبی) شکل گرفته است.

نهاد یا نهاد اجتماعی که در مواردی موسسه یا سازمان اجتماعی نیز نامیده شده است یکی از ساختارهای اجتماعی است. نهادها، ساختارها و ساز و کارهای نظم و همکاری هستند که رفتار گروههای انسانی را در اجتماعات معین راهبری می کنند. نهادها، ازطریق اهداف و پایداری اجتماعی و زندگی‌ها و مقاصد افراد انسانی بازشناسی می شوند و با ساختن و تقویت قواعد، رفتار افراد را در مناسبات اجتماعی هدایت می کنند (به نقل از ویکی پدیا). همانطور که آشکار است، نقش مساجد در زندگی اجتماعی مسلمانان به خصوص قبل از دوران مدرن بسیار مهم بوده است.

مساجد نه تنها به عنوان نهاد اجتماعی، در راستای اجتماعی نمودن افراد جامعه یا محلی برای بسیج عمومی یا همکاری های اجتماعی، و یا بعنوان نهادی دینی برای آموزش احکام اسلام یا تربیت افراد جامعه مسلمان بوده اند، بلکه بعنوان نوعی رسانه نیز محسوب می شده اند.

در زمانهایی نه چندان دور، و زمانیکه خبری از رادیو، تلویزیون یا سایر رسانه های جمعی نبود، حاکمان و یا افراد ذی نفوذ، منبر مسجد را بعنوان تریبونی برای بیان دستورات، احکام، قوانین یا خبرهای جدید به کار می بردند. اگر در عصر انقلابهای مدرن، جناح پیروز در انقلاب، برای بیان پیام انقلابشان، ساختمان رادیو یا تلویزیون را فتح می کنند، در گذشته، فاتحان شهر مسجد را برای این کار انتخاب می کردند. و مساجد محل هایی استراتژیک محسوب می شند. امروزه در کشورهای غیر مسلمان نیز، مساجد همچنان و البته با تغییراتی به فراخور دوران جدید، کارکرد خود را بعنوان رسانه ای برای گروه اقلیت مسلمان یا نهادی برای همکاری یا عبادت و بطور کلی یکپارچگی آنان حفظ کرده است.

مساجد دارای کارکردهای مختلف سیاسی، اجتماعی، دینی، آموزشی و .. بوده و هستند.

در برخی از کشورها این اهمیت همچنان حفظ شده و در برخی دیگر، از اهمیت آن کاسته شده است. برای مثال در برخی از کشورهای اسلامی با وجود گسترش رسانه های جمعی یا سایر نهادهای سیاسی و آموزشی و اجتماعی و …، مساجد همچنان دارای اهمیت هستند. زیرا مساجد به دلیل گره خوردن با نوعی تقدس – معمولا مسجد را خانه خدا می نامند – گویی از جایگاه بالاتری نسبت به هر نهاد اجتماعی دیگر برخوردارند. در بسیاری از کشورهای اسلامی مثل عربستان، مالزی، ترکیه، سوریه و یا کشورهای غیر اسلامی مثل هند، مساجد بسیار زیبا و باشکوهی وجود دارند که بسیاری از آنها هنوز محلی برای گردهمایی خیل عظیمی از مسلمانان است. در واقع این مساجد علاوه بر اینکه به نوعی جاذبه ای برای گردشگران از سراسر دنیا هستند، محل اجتماعات مسلمانان هم می باشند. این مساجد بخصوص در ماه رمضان یا ایام عید مملو از جمعیت می گردند. از جمله زیباترین مساجد دنیا می توان به مسجد نور در مالزی، مسجد کریستال در مالزی،  مسجد جامع پاولادار در قزاقستان، مسجد فاطمه در کویت، مسجد زلفا در عمان، مسجد توبه در اندونزی، مسجد بیت الاسلام در کانادا، مسجد پادشاهی در پاکستان، مسجد سلطان احمد یا مسجد آبی در ترکیه، مسجد سلطان حسن در قاهره، مسجد بزرگ شیان در چین، مسجد قل شریف در روسیه و … اشاره کرد.

اما در کشور ما به نظر می رسد، نقش و اهمیت مساجد روز به روز کمرنگ تر می شود، گرچه بر تعداد آنها افزوده می شود و به دلایل مختلف که از حوصله این بحث خارج است، امروزه مساجد بیشتر به محلی برای برگزاری مراسم ترحیم یا برخی کلاسهای تابستانی تبدیل شده است.

 

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *