Home > من و تهدیدها > جنسیت – ۱

جنسیت – ۱

جنسیت و ویژگیهای آن، ذاتی یا اکتسابی است!

چند روز قبل بحثی در گرفت میان ما و یکی از دوستان بر سر ویژگیهای ذاتی زن و مرد و اینکه ایشان می گفتند مرد «ذاتا» می تواند چند زن داشته باشد و زن «ذاتا» نمی تواند. کاری به این بحث طولانی و هیجان انگیز ندارم که ایشان بالاخره قانع شدند که صفت ذاتی که ایشان با آن تاکید بر ذاتی بودنش پای می فشرد، آنقدرها هم ذاتی نیست. تنها این مقدمه را گفتم که بروم سر اصل مطلب:یادگیری جنسیت و رفتار مطابق با آن در زندگی …

بله، بحث این است که وقتی رفتاری در طول تاریخ مدام تکرار می شود، به صورت امری عادی در می آید. امر عادی یعنی امری که برای مردم طبیعی به نظر برسد.

امر عادی یعنی امری که انگار تاریخ ندارد. همیشه همین طور بوده، هست و خواهد بود. اما نکته مهم آن است که باید بدانیم همه چیز تاریخی است.

از ازل و ابد همیشه همه چیز مثل امروز نبوده و نخواهد بود. همواره در طول تاریخ و از سوی بزرگان (دینی و غیر دینی) افراد انسانی به این امر سفارش شده اند که تلاش کنند تا از عادتها بگریزند. چشم ها را بشویند و جور دیگر ببینند.

سفارش بزرگان برای دور شدن از عادات از آن روی بوده و هست که:

عمل کردن از روی عادت، مانع از تفکر می شود. وقتی ما کاری را از روی عادت انجام می دهیم، به علت و نتیجه آن فکر نمی کنیم.

وقتی ما ایمان داریم که خورشید به دور زمین می گردد، افکارمان را بر آن اساس سامان می دهیم. در قالب مرکز بودن زمین می اندیشیم و گالیله را به مرگ محکوم می کنیم.

عقاید جزمی، قاتل انسان اند.

در خلاف آمده عادت به طلب کام که من                   کسب جمعیت از آن زلف پریشان کردم

در میان بزرگان معنوی نیز رسیدن به کمال، خارج شدن از پوسته عادات و روزمرگی هاست. به هر حال در همه امور باید تلاش کرد تا به گونه ای دیگر دید، از زاویه ای دیگر شنید و قسمی دیگر فکر کرد. این را داشته باشید که می خواهیم به موضوع جنسیت، از زاویه ای دیگر بنگریم.

جنسیت انسان و حتی امیال جنسی وی می توانند اموری ذاتی نباشند. وقتی چیزی ذاتی نباشد، یعنی قابل تغییر است. یعنی در شرایط مختلف، متفاوت خواهد بود.

حالا ما در اینجا می خواهیم بگوییم حتی جنسیت (زن بودن یا مرد بودن) نیز امری ذاتی نیست. اگر زن بودن و مرد بودن ذاتی نباشد، به این معناست که ویژگی های زنانه و مردانه نیز ذاتی نیستند و تغییر پذیرند. در پیش بردن این بحث لازم است از قضاوتهای عجولانه دوری کنیم. برای تقریب بحث به ذهن، مثالی می زنم که این روزها شاید بسیاری از خانواده ها درگیر آن هستند: بسیاری از زوجهای امروز که مدتها از زمان ازدواجشان گذشته را در جامعه شاهدیم که حاضر به داشتن فرزند نیستند. شاید مساله مالی و دغدغه آینده فرزندان یکی از دلایل مهم آنان برای فرزند نیاوردن باشد، اما نکته مهمی که نباید از نظر دور داشت، تغییر سبک زندگی و تاثیر آن بر رفتار فرزند آوری خانواده هاست. یعنی حتی میل به مادر شدن که تا امروز فرض می شد امری ذاتی است و هر زنی به طور ذاتی خواستار فرزند داشتن است، تحت تاثیر سبک زندگی (فرهنگ، اجتماع، اقتصاد و سیاست) قرار گرفته است. یعنی شاغل شدن زنان، تحصیلات بیشتر، تقویت فردگرایی و اهمیت یافتن خود فرد به جای خانواده یا جمع و گروه، کمرنگ شدن اهمیت ادامه نسل یک خانواده بخصوص توسط فرزند پسر،  و دلایل دیگر باعث شده تا رفتار فرزندآوری در خانواده بسیار متفاوت از قبل باشد.

این مثالها و مثالهایی از این دست که در مقاله بعدی به آن خواهم پرداخت، نشان می دهد که حتی رفتار مادری نیز امری ذاتی نیست. گرچه از سوی جامعه با مقاومت روبرو می شود و چنین خانواده هایی را غیر عادی می دانند، اما وقتی این رفتار همه گیر می شود دیگر نمی توان نام آنورمال بر آن نهاد. در واقع رفتاهای جنسیتی در طول زندگی و در جریان اجتماعی شدن یاد گرفته می شوند.

اجتماعی شدن به فرایندی گفته می شود که از طریق آن، ما می آموزیم به عنوان عضوی از جامعه، رفتاری متناسب با جامعه خود داشته باشیم.

این تعاریف اجتماعی و فرهنگی است که از زنان انتظار رفتاری متفاوت با مردان را دارد و زنی که بخواهد خلاف آن رفتار کند (حتی اگر در درون خود با آن مخالف باشد)، محکوم به طرد شدن است. در بحثی که قبلا ذکر آن رفته است به این نکته اشاره کردیم که اگر انتظارات جامعه از فرد با انتظارات خود فرد از خودش همسان نباشد، او با فاصله نقشی و بحران هویتی مواجه می شود. در مورد تعاریف زن بودن یا مرد بودن نیز وضع همینطور است.

این تنها یک مقدمه بود برای ورود به بحثی در آینده مبنی بر اینکه حتی تمایلات جنسی افراد و یا رفتارهای مادرانه و پدرانه آنها نیز در برخی مواقع می تواند امری فرهنگی و اجتماعی باشد.

ادامه دارد …

نویسنده: آ.ز

Check Also

یک دوربین و دو تصویر

تصویر اول اسمش را در روزنامه دید. با رتبه بالایی قبول شده بود. باید از …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *