Home > من و خانواده > وجدان و پرورش آن در کودک – ۲

وجدان و پرورش آن در کودک – ۲

در مقاله قبل به اولین گام برای پرورش وجدان اشاره کردیم در این مقاله دومین و سومین گام را مطرح می کنیم.گام دوم به شما نشان می دهد چگونه نیکخویی های هوش اخلاقی را آموزش دهید تا نه تنها فرزندتان درست را از نادرست تشخیص دهد ، بلکه اعتقاد محکمی به نیکخویی پیدا کند تا آگاهانه عملکرد درست را انتخاب کند.

در واقع، کل شخصیت کودکانمان به این ترتیب تعریف می شود که آنها چه نیکخوییهایی را در زندگی خود مهم می دانند و عمیقا به آنها اعتقاد دارند. همان نیکخوییها وجدان آنها را هدایت و در انتخابهای اخلاقی به آنها کمک می کنند. در اینجا به راهبردهای گام دوم اشاره می کنیم.

۱- نیکخویی مورد نظرتان را تعیین کنید.

نخستین راهبرد این است که نیکخویی های خاصی را که بیشتر از همه دوست دارید فرزندتان کسب کند، مشخص کنید. هر چه برایتان روشن تر باشد که کدام نیکخوییها برایتان مهم تر است ، احتمال آنکه کودکتان آنها را یاد بگیرد بیشتر است. آن نیک خویی را در دفتر کارهای روزانه تان بنویسید. با این کار به یاد خواهید داشت که هر روز در کنار بقیۀ کارهایتان، به آموزش آن توجه و عمل کنید.

۲- هر ماه یک نیکخویی را برجسته کنید.

در این یک ماه هر روز چند دقیقه برای آن وقت بگذارید و به فرزندتان کمک کنید تا آن را یاد بگیرد.

۳- ارزش و معنای نیکخویی را شرح دهید.

به کودکتان کمک کنید تا به طور دقیق بداند آن نیکخویی چه معنایی دارد و چرا مهم است. توجه داشته باشید آن نیکخویی را به گونه ای تعریف کنید که در حد فهم و درک فرزندتان باشد. برای فهم بیشتر او از شخصیتهای داستانی و کارتونی آشنا کمک بگیرید.

۴- نیکخویی را در زندگی تان پیاده کنید.

 از فرصتهای غیرمنتظره برای تقویت نیکخویی بهره ببرید. مثلا در مشاجرات خانوادگی:« یادت باشد این ماه سعی داریم آرام تر باشیم. می توانی بدون عصبانیت بگویی که از چه چیزی ناراحت شدی ؟»

هدف شما این است که به فرزندتان کمک کنید تا ببیند چرا عمل کردن بر طبق نیکخویی مهم است.

۵- کودکتان را به نیکخویی در عمل تشویق کنید.

دربارۀ مهربانی می توانید بپرسید « امروز چه محبتی در حق دیگران کردی؟ به نظر تو این رفتار در او چه احساسی ایجاد کرد؟» یا « امروز کسی به تو محبتی کرد؟  این محبت چه احساسی در تو ایجاد کرد»

می توانید از فرزندتان بخواهید تلاشهای نیکخویانه و نتایج حاصل از آن را هر روز بنویسد. برای کودکان خردسال تر می توانید از یک تقویم ماهیانه استفاده کنید و از او بخواهید در روزهایی که آن رفتار خاص را انجام داده است یک برچسب « خندان » بچسباند.

گام سوم،واکنش مناسب در هنگام مرتکب شدن خطاهای اخلاقی است.همۀ ما می خواهیم فرزندانمان درست و اخلاقی رفتار کنند، اما معلوم است که هیچ کودکی بی نقص عمل نمی کند. در واقع بخش بزرگی از کودکی، آموختن تبدیل اشتباهات به کارهای درست است. پژوهشگران می گویند واکنش ما به رفتارهای غیراخلاقی فرندانمان عامل تعیین کننده ای در آموختن آنها از اشتباهات و گسترش درک اخلاقی شان است.

این تمرینها را در مورد انواع بدرفتاری فرزندتان می توانید به کار ببرید تا به وی کمک کنید تشخیص دهد که چرا رفتارش اشتباه بوده است و کارش چه پیامدهایی دارد.

  • با آرامش برخورد کنید و نیت فرزندتان را دریابید.

نخستین گام که از همه دشوارتر است ، گوش دادن و آرام بودن است. سعی کنید که نه تنها بفهمید چه اتفاقی افتاده، بلکه پی ببرید که او چرا این کار را کرده است.

  • توضیح دهید که چرا آن کار اشتباه است.

این گام بسیار مهمی است. تمام سعی خود را بکنید تا فرزندتان به روشنی بفهمد که به چه علتی این کار اشتباه است تا بتواند از آن درس اخلاقی بگیرد. اگر چه ما پدرها و مادرها عصبانی، نگران یا حتی مبهوت از بدرفتاری فرزندانمان می شویم، اگر بدون توضیح علت اشتباه، برای آنها سخنرانی یا تنبیهشان کنیم، شاید هرگز متوجه نکته اخلاقی آن نشوند. فقط می فهمند که ما ناراضی شده ایم، اما نمی فهمند که چرا کاری که کرده اند، اشتباه بوده است.

  • به کودک کمک کنید تا پیامدها و آثار رفتارش را ببیند.
  • کودک خود را در جهت جبران اشتباهش تشویق کنید.

گام آخر این است که کودک باید بداند چه بکند تا کار نادرستش اصلاح شود. این هدف نهایی انضباط اخلاقی است. اما برای کودک خردسالی که اولین بار اشتباهی را مرتکب شده است یا در موردی که این اشتباه کسی را آزار نمی دهد، فقط گفت و گو با کودک کافی به نظر می رسد. اما در سایر موارد به شدت توصیه می شود که فرزندتان به نوعی کارش را جبران کند. با این کار او متوجه پیامدهای رفتارش می شود و می فهمد که مسئول است.

Check Also

شکل گیری حواس پنجگانه ی دلبندتان

برخی اعتقاد دارند اولین کلمات و جملاتی که کودک به زبان می آورد کلمات و جملاتی است که در روزهای بارداری شنیده و به حافظه سپرده است...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *