Home > من و خانواده > من و میوه دلم > مصونیت از آسیب ها – ۲

مصونیت از آسیب ها – ۲

در مقالۀ قبل به برخی از نکات در مورد نقش تربیتی خانواده در پیش گیری از اعتیاد و سایر آسیب های اجتماعی اشاره کردیم، در این مقاله به نکاتی دیگر می پردازیم:

  • هر گاه فرزند شما مسائل و مشکلات و موقعیت های خارج از خانه را برای شما تعریف کرد،این موقعیتها فرصت خوبی برای والدین است که مهارتهای اجتماعی لازم از جمله مهارت نه گفتن را به فرزند خود آموزش دهند.

اینکه اگر دوستی به آنان رفتار پرخطر و آسیب زایی را پیشنهاد داد چگونه مؤدبانه و درعین حال قاطعانه «نه» بگویند و یا در مقابل فشار گروه همسالان، مهارتهای امتناع را به کار بندد. در همین زمینه می توان مهارت تفکر انتقادی را نیز به فرزند آموزش داد تا یاد بگیرد پشت هر استدلال به ظاهر فریبنده، ضد استدلالهای موجود را که استدلالهای قبلی را زیر سئوال می برند،در نظر گیرند. مثلا اگر نوجوان شما به شما می گوید که برخی دوستان او می گویند با رفتارهای پر خطر می توان به هیجان و نشاط دست یافت، می توانید از او بپرسید که به نظر تو این رفتارها چه ضررهایی می تواند داشته باشد، یا از او بخواهید که برای بررسی استدلال آنها به جستجو و مطالعه بپردازد و در نهایت نتیجه مقایسه سودها و زیانها را به شما گزارش دهد. و حتی می تونید او را تشویق کنید تا نتیجه اش را در جمع دوستانش مطرح کند.

  • می توانید در صحبت هایی که با فرزند نوجوان یا جوان خود دارید، هر زمان که صحبت از مواد مخدر و اعتیاد و یا سایر آسیب ها شد به طور صریح و مشخص نظر و موضع خود را در قبال اعتیاد بازگو کنید.

البته به این منظور لازم است که اطلاعات خود را در زمینه مواد مخدر و سوء مصرف مواد بالا ببرید تا هنگامی که می خواهید موضع خود را بیان کنید، دلایل و منطق کافی داشته باشید.  والدین وظیفه دارند که به فرزندان خود توضیح دهند که به چه دلیل در زندگی خود برخی کارها را انجام می دهند و از برخی رفتارها و انتخاب ها دوری و پرهیز می کنند. زمانی که صحبت از مواد مخربی مانند الکل، تنباکو، و سایر مواد مخدر به میان می آید، فرزندان باید به طور قطعی موضع شما را در برابر یک چنین مسائلی بدانند. اگر در برخورد با این مسائل با قطعیت برخورد نکنید، آنها تمایل به استفاده از آن را پیدا می کنند. تحقیقات حاکی از این امر هستند که هنگامیکه فرد در معرض استفاده از مواد مخدر قرار می گیرد، ابتدا از خود سوال می کند که: “اگر من این کار را انجام دهم، والدینم چه فکری می کنند؟” یکی دیگر از روش هایی که با اتکا به آن می توانید فرزند خود را از ابتلا به مواد مخدر بازدارید، استفاده بجا از “لحظات عبرت آمیزی” است که همه روزه شاهد آن هستیم.  اگر با فرزندانتان از خیابان رد می شوید و عده ای از نوجوانان را در حال سیگار کشیدن دیدید، به او در مورد مضرات و جنبه های منفی سیگار و الکل صحبت کنید. در کنار او به تماشای تلویزیون بنشینید و از او بخواهید که نظرش را در مورد مسائل مختلفی که در تلویزیون تماشا می کند، به شما بگوید. اگر در تلویزیون تبلیغی ضد استفاده از مواد مخدر مشاهده کردید، می توانید از آن به عنوان مقدمه ای برای بازگشایی بحث در مورد مواد مخدر استفاده کنید. از او بخواهید تا نظرش را در مورد آگهی تبلیغاتی با شما در میان بگذارد. و بعد شما نظر خود را مطرح کنید.

اگر خود شما یا فرد دیگری در خانواده شما از سیگار یا الکل یا سایر مواد مخدر استفاده می کنید، بدانید که احتمال ابتلا فرزندتان به سوءمصرف مواد(اعتیاد) بالاست. به منظور پیشگیری از این مسئله باید خودتان را آماده کنید تا اگر فرزنتان در مورد استفاده شخصی شما از مصرف مواد مخدر از شما پرسید، پاسخی مناسب به او بدهید که حاکی از ضررهای استفاده از مصرف مواد باشد به طوریکه در فرزندتان تمایل به مصرف مواد کاهش یابد.

  • مطالعات و بررسی ها نشان می دهد، نوجوانانی قادر به مقاومت در برابر انحرافات و کجروی ها می باشند که با والدین و یا حداقل یکی از افراد خانواده خود ارتباط صمیمی و عمیق عاطفی برقرار کرده باشند.

پیوند عمیق خانوادگی، یکی از مهمترین ابزار مقاومت در نوجوانان و جوانان می باشد. همانطور که گفتیم فرد در مصرف مواد مخدر بیش از همه به دنبال تغییر حالت خلقی ناخوشایند خود است. نوجوان یا جوانی که دچار خلاء عاطفی است، احتمال بیشتری دارد که به خاطر فراموش کردن حالات عاطفی ناخوشایند خود به مصرف مواد روی بیاورد. به علاوه  چنین فردی برای پرکردن این خلاء به دنبال کسب حمایت از گروهها و یا افرادی از بین اجتماع می باشد که ممکن است ناسالم باشند و او را به سمت مصرف مواد یا سایر انحرافات سوق دهند.

کاری کنید تا محیط خانواده شما محیطی سرشار از عاطفه باشد که در آن اعضای خانواده یکدیگر را درک می کنند، برای یکدیگر ارزش و اهمیت قائل هستند و محبت خود را نسبت به یکدیگر ابراز می کنند. البته همانطور که کمبود محبت برای فرزند مضر است، افراط در محبت و لوس کردن فرزند نیز او را به موجودی ضعیف و پرتوقع و در نتیجه آسیب پذیر تبدیل می کند (به نکتۀ ۷ دقت کنید).

در سن نوجوانی برای آنکه پیوند خود را با فرزندتان عمق ببخشید رعایت این موارد مهم است:

به حرف هایی که می زند، خوب گوش دهید. زمانی که در حال صحبت کردن با شماست به صورتش نگاه کرده و با او ارتباط چشمی برقرار کنید. مطلع باشید که روز خود را چگونه سپری کرده، در مدرسه چه اتفاقاتی برایش افتاده و با دوستانش به کجا رفته. در وقایع مهم زندگی با آنها شریک باشید، به تماشای مسابقات ورزشی و نمایش های مدرسه ای شان بروید. با آنها بازی کنید. با آنها صحبت کنید. دوستانشان را بشناسید. بدانید که کجا هستند. برای رفتارهایشان توضیح بخواهید. در رعایت انضباط و آموزش آنها کاملاً ثابت قدم باشید. به آنها روحیه داده و تشویقشان کنید. اجازه دهید که خودشان در تصمیم گیری های مهم زندگی شان نقش داشته باشند. از آنها نظر خواهی کنید. به آنها بگویید که برایتان مهم هستند. زمانی که از عهده انجام کاری بر آمدند، از آنها تشکر و قدردانی کنید.

  • به فرزند خود بیاموزید که پذیرش رنج و سختی و پذیرش ضعف ها و شکست های خود را داشته باشد. به او بیاموزید که شکست بخشی از زندگی و مقدمۀ رسیدن به موفقیت است.

ضعف و نقص و رنج و حالات ناخوشایند بخشی از ماهیت انسانی ما و راهی به سوی تعالی و کمال است. اما بدانید که روح کودک و نوجوان هر چه کودکتر است، ضعیف تر و شکننده تر است، پس او را دعوت به پذیرش و صبوری در مقابل رنج هایی کنید که فرزند شما توانش را دارد و نه رنج ها و شکست هایی فراتر از توان، وقتی توان کودک برای پذیرش شکست و سختی کم است، او را درک کنید و از لحاظ عاطفی و فکری در کنار او باشید تا بتواند آنرا بپذیرد. این روح فرزند شما را بزرگ می کند و اگر به یاد داشته باشید در آغاز این مقاله گفتیم که:

اصلی ترین دلیل روی آوردن به اعتیاد و بسیاری دیگر از آسیب های دیگر فرار است. فرار از احساسات ناخوشایند، از وضعیت های ناخوشایند، از شکست ها و … اما اگر کودک و نوجوان آموخته باشد که رنج و ناخوشی را به عنوان بخشی از زندگی بپذیرد هرگز دچار چنین بحرانهایی نخواهد شد. از آنجا این نکتۀ آخر مهمترین نکته در مصونیت از آسیب هاست حتما مقالۀ فراتر از رنج را بخوانید.

Check Also

کمک به مسئولیت پذیری فرزند دلبندمان-۲

شاید شما والدین بارها و بارها این اشتباه را تکرار کرده باشید که دائما به …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *